Ο βασικός πυρήνας της είναι ο Λόχος Κατοικημένου Τόπου, όπως αναφέρει τούτο η ιδρυτική Υπουργική Απόφαση του 1989.
Ένας αριθμός από Λόχους συγκροτεί το Τάγμα Εθνοφυλακής που είναι η βασική Μονάδα αυτής.
Η συγκεκριμένη πολεμική αποστολή κάθε Τάγματος καθορίζεται από την προϊστάμενη διοίκηση αυτού κι έχει σχέση με τον ρόλο της Εθνοφυλακής που προαναφέραμε.
Δηλαδή πιο απλά, ο εισβολέας, γύρω από τα χωριά, ανάμεσα στα χωριά, μέσα στα χωριά και πίσω από τα χωριά θα βρίσκει παντού μπροστά του τον Εθνοφύλακα.
Διοίκηση Τμημάτων Εθνοφυλακής
Οι Εθνοφύλακες Αξιωματικοί διοικούν βασικά τους Λόχους και τις Διμοιρίες. Και αυτοί αντεπεξέρχονται στο ρόλο τους άριστα και είναι η ψυχή και η βάση της Εθνοφυλακής.
Τα Τάγματα τα διοικούν Μόνιμοι Αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς. Εδώ τονίζεται ότι υπάρχει μια ιδιαιτερότητα στα καθήκοντα των Διοικητών μέσα στην Εθνοφυλακή:
- Ιδιαιτερότητα είναι ότι δεν ενεργούν με τους κανόνες της διοικήσεως, αλλά με τις αρχές της ηγεσίας έχοντας στο Τάγμα τους, τους ανθρώπους με τα χαρακτηριστικά του Εθνοφύλακα που αναφέρθηκαν.
- Πρέπει να πείθουν με την ποιότητα της εργασίας τους και με το παράδειγμα και όχι απλά να διατάζουν.
- Πρέπει να έχουν επιμονή, θέληση κι ενθουσιασμό. Πρέπει να γνωρίζουν να χειρίζονται ανθρώπους με προσωπικότητα, αλλά και με τα προβλήματα της ζωής.
- Οι Διοικητές που υπηρετούν έχουν συναίσθηση του ρόλου τους κι’ εκδηλώνουν ανησυχία για τις υποχρεώσεις τους.