Η Αγία Βαρβάρα έζησε και μαρτύρησε επί Αυτοκράτορα Μαξιμιανού . Η μνήμη της τιμάται στις 4 Δεκεμβρίου , από την Ορθόδοξη Ανατολική και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία .
Ήταν μονογενής θυγατέρα του πλούσιου και επιφανή Έλληνα ειδωλολάτρη Διόσκουρου , Σατράπη της Νικομήδειας και παρά το ότι το περιβάλλον στο οποίο ανατράφηκε το αποτελούσαν φανατικοί ειδωλολάτρες , η Αγία φωτίσθηκε από την Αλήθεια του Θείου Λόγου και νέα ακόμα , ασπάσθηκε το Χριστιανισμό .
Αυτό προκάλεσε την οργή του πατέρα της , που μεταχειρίσθηκε κάθε μέσο ακόμα και βασανισμούς , για να τη μεταπείσει , όταν όμως βρέθηκε εμπρός στην υπερήφανη και σταθερή στάση της την παρέδωσε στο Διοικητή της Επαρχίας , για να την τιμωρήσει . Ο Έπαρχος εντυπωσιάσθηκε από την έξοχη ομορφιά της νέας και προσπάθησε να την επαναφέρει στην ειδωλολατρεία . Εμπρός όμως στην αμετάκλητη απόφαση της να μην απαρνηθεί το Χριστό , την υπέβαλε σε ανήκουστα και φρικτά μαρτύρια , γι ‘ αυτό και ονομάθηκε μεγαλομάρτυς .
Τελικά αποκεφαλίσθηκε με το ξίφος του ίδιου του πατέρα της , «ταις πατρικαίς χερσί τω πατρικώ ξίφει την τελείωσιν δέχεται» , όπως λέγει ο βιογράφος της Συμεών και κατά την παράδοση , καθώς απομακρυνόταν από τη σφαγή της θυγατέρας του , η Θεία Δίκη , με μορφή κεραυνού , κατ έκαψε το δήμιο πατέρα .
Τον τιμωρό αυτόν κεραυνό συμβολίζουν τα πυρά του Πυροβολικού , γι ‘ αυτό και το 1829 καθιερώθηκε σαν Προστάτιδα του Ελληνικού Πυροβλικού . Στην πρώτη εορτή προσφέρθηκαν στους επισκέπτες λουκουμάδες με κονιάκ , κατά μια εκδοχή , από έλλειψη άλλων γλυκισμάτων και κατά άλλη επειδή ομοιάζουν με τα τότε σφαιρικά βλήματα ( μπάλες ) των πυροβόλων . Την παράδοση αυτή τηρεί μέχρι σήμερα το Πυροβολικό.
